Laporan akhbar baru-baru ( https://www.kosmo.com.my/2026/09/13/pantai-cantik-nampak-tenang-tetap-berbahaya/ ) ini mengenai ancaman tersembunyi di pantai yang kelihatan tenang menuntut perhatian serius kita. Di sebalik ketenangan permukaan air, wujud dinamik bendalir dan perubahan geografi yang berpotensi mengundang bahaya maut yang tidak dijangka.
Berdasarkan tinjauan saintifik, keadaan geografi pesisir pantai yang memiliki pelbagai bentuk muka bumi seperti pantai berpasir, berbatu, tanjung, teluk, dan muara menyebabkan pergerakan air laut tidak seragam. Perbezaan ini menghasilkan keadaan hidrodinamik yang berbeza, menjadikan sesetengah kawasan amat berisiko tinggi kepada pengunjung.
Pandangan Pakar Kejuruteraan Hidraulik dan Pesisir Pantai
Pakar Kejuruteraan Hidraulik, Hidrologi dan Pesisir Pantai dari Fakulti Kejuruteraan Awam, Universiti Teknologi Malaysia (UTM), Prof. Madya Ir. Ts. Dr. Mohamad Hidayat Jamal, menegaskan bahawa keadaan hidrodinamik di pesisir pantai memerlukan perhatian khusus.
Menurut beliau, kita tidak boleh beranggapan bahawa semua pantai memiliki tahap risiko yang sama. Walaupun dua buah pantai mungkin kelihatan serupa dari arah daratan, keadaan sebenar di bawah permukaan air boleh menjadi sangat berbeza. Perbezaan bentuk pantai, kecerunan dasar, kewujudan beting pasir, mahupun saluran air boleh menyebabkan arus air laut tertumpu pada satu-satu lokasi dan menjadi lebih kuat.
“Bagi pengunjung, perubahan ini sukar dilihat hanya dengan mata kasar dan mereka mungkin menyangka air kelihatan tenang bermakna selamat,” jelas Dr. Mohamad Hidayat.
Malah, beliau turut menambah bahawa risiko menjadi lebih tinggi apabila berlaku perubahan cuaca, memandangkan tenaga ombak dan arus boleh berubah dalam tempoh yang sangat singkat. “Pengunjung perlu faham bahawa pantai ini adalah dinamik. Dasar pasir boleh berubah, saluran air boleh terbentuk dan arus boleh berubah mengikut keadaan pasang surut serta ombak”.
Mengenali Ancaman Arus Seret (Rip Current) Antara risiko utama akibat dinamik pantai ini adalah pembentukan Arus Seret (Rip Current):
-
Mekanisme Aliran: Ia merupakan satu saluran air sempit yang mengalir dengan pantas dari garisan pantai kembali terus ke arah laut yang dalam.
-
Ilusi Ketenangan: Kawasan arus ini sering kelihatan gelap dan sangat tenang tanpa sebarang ombak yang memecah, menyebabkan orang awam tersalah anggap ia sebagai lokasi yang selamat.
-
Daya Tarikan Ekstrem: Kelajuan arus seret ini ialah satu kuasa hidraulik yang mampu menewaskan keupayaan perenang yang paling mahir sekalipun.
Langkah Bertindak Jika Terperangkap
-
Hindari Tindakan Melawan Arus: Jangan sesekali cuba berenang secara lurus menentang arus ke arah pantai kerana rintangan air yang tinggi akan menghabiskan tenaga anda dengan mendadak.
-
Berenang Secara Selari: Ubah arah renangan ke garisan sisi (kiri atau kanan) supaya selari dengan pantai untuk melepaskan diri daripada ‘lebuh raya’ arus tersebut.
-
Apungkan Tubuh: Sekiranya anda mula mengalami keletihan otot, kekal bertenang dan biarkan badan terapung mengikut arus, sambil mengangkat tangan bagi menarik perhatian anggota penyelamat.
Kesimpulannya, pantai yang cantik dan kelihatan tenang tidak menjanjikan kebebasan daripada sebarang risiko. Seperti yang dinasihatkan oleh Dr. Mohamad Hidayat, pengunjung disarankan untuk mematuhi papan tanda keselamatan, mendengar arahan pihak berkuasa, dan menghindari aktiviti air ketika keadaan laut tidak mengizinkan. Kefahaman tentang ilmu alam dan hidraulik sebegini amat penting bagi memastikan kelangsungan hidup dan mencegah tragedi yang tidak diingini.
